By How to Live in JAPAN 編集部 
Tại quận Chiyoda, Tokyo có nhiều cơ sở thể thao công cộng do quận vận hành. Người dân quận cũng như những ai đang làm việc, học tập tại đây và thậm chí cả du khách đều có thể sử dụng các cơ sở này với mức giá rất phải chăng. Đối với các bạn người nước ngoài lưu trú trung hoặc dài hạn tại Nhật Bản, việc tận dụng những nhà thi đấu, bể bơi công cộng địa phương sẽ giúp cuộc sống thường ngày thêm phong phú, không chỉ giới hạn ở công việc hay học tập. Bài viết này sẽ giới thiệu 5 cơ sở thể thao công cộng do quận Chiyoda quản lý thân thiện với người nước ngoài, kèm theo thông tin về địa điểm, cách đi lại, trang web chính thức, giờ mở cửa, chi phí sử dụng, cách thức đăng ký sử dụng, cũng như những quy tắc ứng xử và lưu ý khi sử dụng.
1. Trung tâm Thể thao quận Chiyoda (tiếng Nhật: “千代田区立スポーツセンター”)
Trung tâm Thể thao quận Chiyoda là một cơ sở thể thao tổng hợp nằm ở khu Uchikanda của quận Chiyoda, ngay trung tâm Tokyo. Trung tâm quy mô lớn này cung cấp nhiều loại hình tập luyện: từ phòng gym với các máy tập thể hình, bể bơi nước nóng trong nhà để bơi lội, cho đến sân tập trong nhà dành cho các môn bóng rổ, cầu lông, bóng bàn, v.v. Vị trí trung tâm giúp bạn dễ dàng ghé thăm – từ ga JR Kanda (cửa Tây) hoặc ga Tokyo Metro Otemachi (lối ra A2) đi bộ khoảng 5 phút là tới.
Cơ sở vật chất và môn thể thao: Trung tâm được trang bị đầy đủ với bể bơi nước nóng 25 mét (6 làn bơi), phòng tập thể hình với đủ loại máy tập tim mạch và rèn luyện cơ bắp, một nhà thi đấu chính rộng có thể bố trí 2 sân bóng rổ hoặc bóng chuyền, hoặc tối đa 8 sân cầu lông. Ngoài ra còn có khu vực bóng bàn, sàn tập judo, kendō (kiếm đạo Nhật Bản), cũng như trường bắn cung (kết hợp bắn cung Nhật và phương Tây) và sàn đấu sumo. Ở khu vực ngoài trời tầng 1 còn có 2 làn tập golf nhỏ. Với cơ sở phong phú như vậy, người dân từ trẻ em đến người cao tuổi đều có thể tìm thấy hoạt động phù hợp tại đây.
Giờ mở cửa và ngày nghỉ: Trung tâm mở cửa hàng ngày từ 9:00 đến 21:00 (giờ vào cửa muộn nhất khoảng 20:50, yêu cầu rời khỏi cơ sở trước 21:30). Trung tâm nghỉ định kỳ vào ngày thứ Hai tuần thứ 3 mỗi tháng (nếu thứ Hai đó trùng ngày lễ thì sẽ nghỉ bù vào ngày làm việc tiếp theo) và nghỉ Tết từ 29/12 đến 3/1. Trước khi tới, bạn nên kiểm tra lịch mở cửa cập nhật trên trang web chính thức hoặc thông báo tại trung tâm, vì đôi khi có thể có đợt nghỉ bảo trì đột xuất.
Chi phí sử dụng: Phí sử dụng tại trung tâm rất rẻ so với các phòng tập tư nhân ở Tokyo, giúp ai cũng dễ dàng sử dụng thường xuyên. Chẳng hạn, vào phòng tập gym mỗi lượt chỉ 500 yên/người lớn (đối với cư dân quận Chiyoda có thẻ cư dân là 300 yên) và không giới hạn thời gian tập trong ngày đó. Bể bơi nước nóng giá 600 yên/người lớn cho mỗi 2 giờ (cư dân quận 400 yên), 300 yên cho học sinh tiểu học/trung học (cư dân quận 200 yên). Nếu bơi quá 2 giờ sẽ tính thêm 300 yên mỗi giờ vượt quá (trẻ em 150 yên). Các môn thể thao tự do tại nhà thi đấu chính như bóng rổ, cầu lông, bóng bàn cũng có chi phí khoảng 350 yên/người lớn mỗi lượt (nếu có thẻ cư dân khoảng 200 yên). Trung tâm cũng bán vé theo tập (vé nhiều lần) để tiết kiệm hơn cho người hay sử dụng. Ngoài ra, cư dân quận thuộc các nhóm đặc biệt (ví dụ người 60 tuổi trở lên, người khuyết tật có sổ chứng nhận, trẻ chưa đến tuổi đi học) được miễn phí sử dụng một số khu vực (cần xuất trình giấy tờ liên quan).
Cách sử dụng (đối với cá nhân): Khi sử dụng với tư cách cá nhân, bạn không cần đặt trước. Hãy đến trực tiếp trung tâm, mua vé sử dụng tại máy bán vé tự động ở sảnh tầng 1 rồi vào sử dụng. Máy bán vé có hỗ trợ tiếng Anh nên cả những ai không biết tiếng Nhật cũng có thể thao tác dễ dàng. Sau khi mua vé, bạn nộp vé cho nhân viên hoặc cho vé vào cổng xoay để vào bên trong. Nếu bạn là cư dân quận Chiyoda, hãy mang theo giấy tờ xác nhận địa chỉ để xin cấp “Thẻ sử dụng cư dân” tại quầy lễ tân tầng 1. Có thẻ này, bạn sẽ được tính giá ưu đãi cư dân mỗi khi mua vé máy. (Người không cư trú trong quận vẫn có thể sử dụng bình thường với giá thông thường). Bên trong trung tâm có phòng thay đồ, phòng tắm vòi sen và tủ khóa gửi đồ. Tủ gửi đồ thường cần dùng xu 10 yên để khóa (một số tủ cần hai đồng 10 yên, sau khi sử dụng sẽ hoàn trả 1 đồng), vì vậy nên chuẩn bị sẵn tiền xu lẻ. Gửi đồ xong, bạn có thể đi đến khu vực mình muốn tập luyện theo hướng dẫn. Trong quá trình sử dụng, hãy tuân thủ quy định của trung tâm và chỉ dẫn của nhân viên.
Đặt chỗ sân (dành cho nhóm): Nếu bạn muốn thuê sân thi đấu hoặc phòng tập để sử dụng theo nhóm, bạn cần đăng ký nhóm trước và đặt chỗ thông qua hệ thống đặt cơ sở do quận quản lý. Việc đăng ký thường phải thực hiện từ 1~3 tháng trước tháng sử dụng, và tùy thuộc vào kết quả bốc thăm hoặc thứ tự đăng ký (các nhóm cư dân quận hoặc làm việc trong quận được ưu tiên nhất định). Tuy nhiên, đối với hình thức sử dụng cá nhân (ví dụ bơi, tập gym hoặc tham gia khung giờ thể thao tự do tại nhà thi đấu), bạn không cần đặt trước – chỉ cần xem lịch mở cửa cho dịch vụ đó và đến tham gia trong khung giờ được phép. (Lưu ý: nếu cơ sở quá đông, có thể trung tâm sẽ áp dụng hạn chế số lượng người vào hoặc giới hạn thời gian tập mỗi lượt, dù thường chỉ xảy ra vào giờ cao điểm).
Điểm thuận lợi cho người nước ngoài: Nhân viên trung tâm chủ yếu giao tiếp bằng tiếng Nhật, nhưng có phát sẵn tờ rơi hướng dẫn bằng tiếng Anh và máy bán vé, biển chỉ dẫn cũng có song ngữ Nhật-Anh. Đã có khá nhiều người nước ngoài sinh sống ở Tokyo sử dụng trung tâm này, nên nhân viên cũng quen hỗ trợ khách không nói được tiếng Nhật (họ thường hiểu và trả lời được những câu tiếng Anh cơ bản tại quầy lễ tân). Quy trình sử dụng cũng đơn giản, các nội quy được trình bày rõ ràng. Chỉ cần bạn tuân theo một số quy tắc cơ bản (ví dụ: thay giày chuyên dụng khi vào nhà thi đấu, đội mũ bơi khi xuống hồ bơi), thì sẽ không gặp trở ngại nào khi sử dụng cơ sở này. Trang web chính thức của trung tâm (do công ty Mizuno quản lý) hiện chỉ có tiếng Nhật, nhưng bạn có thể dùng công cụ dịch hoặc hỏi trực tiếp nhân viên nếu cần thông tin mới nhất.
Trang web chính thức: https://shisetsu.mizuno.jp/m-7501
2. Shohei Domukan (昌平童夢館)
Shohei Domukan là một cơ sở thể thao cộng đồng nằm ở khu phố Sotokanda, gần Akihabara thuộc quận Chiyoda. Đây là một phần của tòa nhà phức hợp có cả trường tiểu học Shohei và thư viện công cộng nhỏ. Các không gian thể thao được mở cho người dân vào những thời gian trường học không sử dụng. Vị trí rất thuận tiện: từ ga JR Akihabara (cổng Khu phố Điện tử) đi bộ khoảng 7 phút, hoặc từ ga Tokyo Metro Suehirocho (tuyến Ginza) đi bộ 5 phút là tới nơi. Do đó, những ai sống hoặc làm việc gần Akihabara có thể dễ dàng tranh thủ tới đây tập luyện.
Cơ sở vật chất và môn thể thao: Shohei Domukan có một bể bơi nước ấm ở tầng 5 (dài 25m với khoảng 4 làn bơi) và một nhà thi đấu cũng ở tầng 5, đủ chỗ để bố trí 1 sân bóng rổ (cỡ nửa sân) hoặc 2 sân cầu lông. Trên tầng 6, tòa nhà có một sân thượng đa năng với mái vòm có thể đóng mở, cho phép chơi tennis, futsal v.v… bất kể thời tiết. Quy mô ở đây nhỏ hơn so với Trung tâm Thể thao quận Chiyoda, nhưng các nhu cầu cơ bản như bơi lội, tập bóng trong nhà đều đáp ứng được, và không khí thân thiện mang tính cộng đồng là một điểm cộng.
Giờ mở cửa và ngày nghỉ: Do dùng chung cơ sở với trường học, thời gian mở cho công chúng khá giới hạn. Ngày thường (thứ Hai ~ thứ Sáu) chỉ mở cửa buổi tối từ 18:00 đến 21:00 (sau giờ tan học). Cuối tuần và ngày nghỉ học thì mở từ 10:00 đến 21:00. Cơ sở nghỉ định kỳ vào Chủ Nhật tuần thứ 2 mỗi tháng, và cũng đóng cửa dịp Tết (29/12 ~ 3/1). Ngoài ra, nếu có sự kiện của trường hoặc bảo trì thiết bị, có thể sẽ nghỉ thêm – hãy xem lịch thông báo trước. Lưu ý là vào ban ngày các ngày thường, cơ sở không phục vụ công cộng do ưu tiên cho hoạt động trường học.
Chi phí sử dụng: Mức phí tương tự như ở Trung tâm Thể thao Chiyoda. Bơi 2 giờ người lớn 600 yên (nếu có thẻ cư dân quận 400 yên), tham gia buổi tự do tại nhà thi đấu khoảng 350 yên/người lớn (cư dân quận khoảng 200 yên). Học sinh cấp 3 trở xuống được giảm nửa giá. Mức phí rất thấp như vậy khiến nơi đây trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều cư dân quanh vùng.
Cách sử dụng: Tại sảnh tầng 1 cũng có máy bán vé tự động – bạn mua vé vào cửa rồi lên tầng 5 hoặc 6 tùy nhu cầu. Khi bơi nhớ mang theo và đội mũ bơi (tất cả các bể bơi công cộng ở Nhật đều yêu cầu điều này). Khi vào nhà thi đấu, hãy thay giày bằng giày chuyên dụng chỉ đi trong nhà. Không có dịch vụ cho mượn dụng cụ thể thao tại chỗ, do đó bạn cần tự mang theo bóng rổ, vợt cầu lông, vợt bóng bàn, cầu lông, bóng bàn… nếu định chơi những môn đó. Kết thúc vận động, bạn có thể tắm và thay đồ ở phòng thay đồ (đơn giản hơn so với trung tâm lớn nhưng vẫn đảm bảo nhu cầu cơ bản). Vì đây là cơ sở nằm trong khuôn viên trường học, thiết bị có phần đơn giản nhưng luôn sạch sẽ gọn gàng. Khi sử dụng, hãy nhớ rằng nơi này cũng là không gian dành cho trẻ em và cư dân địa phương – vui lòng tuân thủ quy tắc, giữ gìn trật tự và tôn trọng mọi người xung quanh.
Đăng ký trước: Đối với bơi lội hoặc tham gia buổi tập mở tại nhà thi đấu theo tư cách cá nhân, bạn không cần đặt chỗ trước – chỉ cần đến đúng giờ mở cửa công khai và mua vé vào. Nếu bạn muốn đặt sân thượng hoặc nhà thi đấu cho một nhóm, bạn phải đăng ký và đặt qua hệ thống của quận giống như các nơi khác. Trên trang web của quận Chiyoda (tiếng Nhật) có mục “Hướng dẫn sử dụng bể bơi trường học cộng đồng” mỗi tháng, bạn có thể xem lịch bể bơi mở cửa cho công chúng hàng tháng tại đó. Nếu có điều gì chưa rõ, bạn có thể hỏi nhân viên tại quầy lễ tân khi đến – tuy họ chủ yếu nói tiếng Nhật nhưng nếu bạn đưa ra từ khóa như “bể bơi (プール)” hay “nhà thi đấu (体育館)”, họ sẽ hiểu và hướng dẫn bạn.
Điểm thuận lợi cho người nước ngoài: Nhờ vị trí ở Akihabara, thỉnh thoảng cũng có người nước ngoài (cư dân hoặc du khách) tới sử dụng Shohei Domukan. Nhân viên giao tiếp chủ yếu bằng tiếng Nhật, nhưng thủ tục sử dụng rất đơn giản nên bạn sẽ không gặp khó khăn. Lần đầu tới, bạn chỉ cần nói từ khóa “bơi” hoặc “tập gym” bằng tiếng Anh hoặc tiếng Nhật đơn giản, mua vé và vào sử dụng là xong. Bầu không khí ở đây mang tính địa phương, nhiều người dùng là học sinh hoặc người dân quanh vùng nên rất gần gũi. Chỉ cần bạn tuân thủ đúng quy định, mọi người sẽ vui vẻ chào đón bạn. Biết đâu sau vài lần đến đây tập, bạn có thể làm quen với hàng xóm khu vực và có thêm trải nghiệm hòa nhập vào cộng đồng Nhật Bản.
Trang web chính thức: https://www.city.chiyoda.lg.jp/shisetsu/bunka/shoheidomu.html
3. Kanda Sakura-kan (神田さくら館)
Kanda Sakura-kan là một cơ sở thể thao công cộng khác ở khu Kanda (Tsukasamachi) thuộc quận Chiyoda, kết hợp chức năng trung tâm cộng đồng. Giống như Shohei Domukan, tòa nhà này có trường tiểu học (trường tiểu học Chiyoda), nhà trẻ, trung tâm hỗ trợ gia đình & trẻ em, thư viện nhỏ… Các không gian thể thao trong tòa nhà sẽ được mở cho người dân khi không phục vụ hoạt động trường học. Vị trí của Kanda Sakura-kan cũng rất thuận tiện: đi bộ khoảng 5 phút từ ga JR Kanda hoặc ga Tokyo Metro Awajicho (Marunouchi Line) hoặc ga Ogawamachi (Toei Shinjuku Line). Đối với những ai làm việc khu Otemachi, Kanda thì có thể ghé qua sau giờ làm rất tiện lợi.
Cơ sở vật chất và môn thể thao: Kanda Sakura-kan có một bể bơi nước nóng ở tầng hầm (25m, 4 làn, có bồn jacuzzi nhỏ và khu nước cạn cho trẻ em) và một phòng đa năng/nhà thi đấu ở tầng 1 (sàn diện tích khoảng 1 sân cầu lông hay nửa sân bóng rổ, có thể dùng để chơi cầu lông, bóng bàn, tập thể dục nhịp điệu, khiêu vũ, v.v.) và một sân trường ngoài trời ở tầng 2. Sân trường (sân bóng ngoài trời của trường tiểu học) có thể được dùng để chơi tennis, bóng đá mini khi trường không dùng (do ở ngoài trời nên chỉ mở đến khoảng 20:30 vì không có đèn). Quy mô cơ sở không lớn nhưng đủ đáp ứng nhu cầu tập bơi và vài môn thể thao căn bản của người dân quanh vùng. Nơi đây cũng thường có các lớp thể thao cộng đồng cho trẻ em hoặc các câu lạc bộ khiêu vũ, yoga,…
Giờ mở cửa và ngày nghỉ: Ngày thường, Kanda Sakura-kan mở cửa cho công chúng từ 18:00 đến 22:00 (sân trường ngoài trời sử dụng đến 20:30). Cuối tuần và kỳ nghỉ trường học, mở cửa từ 9:00 đến 22:00 (sân ngoài trời đến 20:30). Cơ sở nghỉ định kỳ vào Chủ Nhật tuần thứ 3 mỗi tháng, cùng kỳ nghỉ Tết (29/12 ~ 3/1). Cũng như các cơ sở trong trường khác, không mở cho công chúng vào thời gian học sinh sử dụng ban ngày.
Chi phí sử dụng: Mức phí giống các cơ sở khác của quận. Bể bơi 2 giờ người lớn 600 yên (giá cư dân 400 yên), trẻ em 300 yên (cư dân 200 yên); sử dụng nhà thi đấu trong khung giờ tự do người lớn khoảng 350 yên/lượt (cư dân 200 yên). Cư dân quận 60 tuổi trở lên, người khuyết tật v.v. được miễn phí (cần xuất trình giấy tờ). Với giá rẻ như vậy, nơi đây thu hút nhiều học sinh sau giờ học, nhân viên văn phòng sau giờ làm và các gia đình cuối tuần tới luyện tập.
Cách sử dụng: Bạn vào quầy lễ tân tầng 1, mua vé từ máy tự động rồi di chuyển đến khu vực muốn sử dụng. Như thường lệ, khi bơi phải đội mũ bơi, khi vào nhà thi đấu phải mang giày thể thao sạch dùng trong nhà. Ở đây không cho mượn dụng cụ nên nếu bạn dự định chơi cầu lông, bóng bàn,… hãy nhớ mang theo vợt và bóng, cầu lông, bóng bàn riêng. Phòng thay đồ và vòi sen có sẵn. Do sử dụng tòa nhà trường học, số lượng tủ đồ có hạn nên khi đông hãy nhường nhịn nhau và tự quản lý tốt tài sản của mình (có tủ gửi đồ nhỏ cho đồ quý giá nếu cần). Tòa nhà cũng có thư viện và cơ sở sinh hoạt trẻ em, nên hãy chú ý giữ yên lặng ở hành lang, không chạy nhảy hay gây ồn để không ảnh hưởng người khác.
Đặt chỗ: Sử dụng cá nhân thì không cần đặt trước. Bạn chỉ việc đến đúng giờ mở cửa và mua vé vào. Nếu bạn muốn đặt trước nhà thi đấu hoặc sân trường cho một nhóm, cần làm theo quy trình đăng ký nhóm và đặt qua hệ thống như các nơi khác. Lịch mở cửa chi tiết của bể bơi, sân,… được dán ở trung tâm và đăng trên web quận. Nếu có điểm gì chưa rõ, cứ hỏi nhân viên trực quầy (họ sẽ trả lời bằng tiếng Nhật nhưng các câu hỏi đơn giản thì bạn có thể nhờ người biết tiếng Nhật hỏi giúp để hiểu rõ hơn).
Điểm thuận lợi cho người nước ngoài: Tuy đây là cơ sở phục vụ cộng đồng địa phương, người nước ngoài cũng hoàn toàn có thể sử dụng mà không gặp trở ngại. Nhân viên hầu như không nói tiếng Anh nhưng nếu bạn nói đơn giản “tôi muốn dùng bể bơi” hoặc “tôi muốn vào gym”, họ sẽ hiểu và bán vé cho bạn. Vì không gian nhỏ nên người sử dụng thường là “khách quen” trong vùng, nhưng chỉ cần bạn tuân thủ đúng nội quy tốt, họ sẽ coi bạn như một thành viên trong cộng đồng. Biết đâu thông qua việc tới đây tập thường xuyên, bạn còn có cơ hội tham gia vào các câu lạc bộ thể thao hay sự kiện của địa phương, từ đó trải nghiệm cuộc sống phong phú hơn tại Tokyo.
Trang web chính thức: https://www.city.chiyoda.lg.jp/shisetsu/bunka/kandasakura.html
4. Chiyoda Parkside Plaza (ちよだパークサイドプラザ)
Chiyoda Parkside Plaza là một cơ sở phức hợp của quận Chiyoda, nằm ở Kanda Izumicho. Từ ga JR Akihabara (bao gồm ga Tsukuba Express Akihabara) đi bộ khoảng 7 phút, từ ga Iwamotocho (Toei Shinjuku Line) đi bộ 10 phút có thể đến nơi. Tòa nhà tích hợp cả trường tiểu học Izumi, trường mẫu giáo; các khu thể thao sẽ mở cho cộng đồng khi không phục vụ trường học. Chiyoda Parkside Plaza đặc biệt ở chỗ mở cửa cả vào ban ngày các ngày trong tuần, nên rất phù hợp cho những người nước ngoài có thời gian rảnh ban ngày (như nội trợ, người làm việc từ xa hoặc du học sinh).
Cơ sở vật chất và môn thể thao: Tòa nhà có bể bơi nước nóng 25m trong nhà (4 làn bơi, sâu khoảng 0.9–1.2m) và một nhà thi đấu/khán phòng đa năng ở tầng 6 (sàn lót vật liệu thể thao đàn hồi, có thể bố trí 1 sân bóng chuyền hoặc cầu lông, đặt được khoảng 4 bàn bóng bàn). Bể bơi nằm ở tầng hầm B1, độ sâu không lớn nên cả người ít biết bơi hay trẻ em cũng có thể yên tâm sử dụng (tất nhiên luôn cần có sự giám sát). Bể bơi này không có cầu trượt hay ván nhảy, chủ yếu dành để bơi lội, tập thể dục dưới nước thông thường. Nhà thi đấu tầng 6 thực chất chính là phòng thể dục của trường, diện tích không quá rộng nhưng đủ để chơi cầu lông, bóng bàn hoặc bóng rổ cơ bản. Vì được cải tạo cùng với trường học nên trang thiết bị khá mới và sạch sẽ.
Giờ mở cửa và ngày nghỉ: Toàn bộ tòa nhà mở cửa thứ Hai ~ thứ Bảy khoảng 9:00–22:00, Chủ Nhật và ngày lễ đến 17:00. Tuy nhiên, lưu ý giờ mở cho công chúng của bể bơi thường từ 10:00 đến 21:00 các ngày thường (đến 17:00 vào Chủ Nhật và ngày lễ). Vào buổi sáng ngày thường, nếu trường học có tiết học bơi thì bể bơi sẽ không mở cho ngoài, chỉ mở sau giờ học. Tương tự, nhà thi đấu chỉ mở khi không có tiết học – thường là buổi chiều, tối và cuối tuần. Cơ sở nghỉ định kỳ vào Chủ Nhật tuần thứ 3 mỗi tháng, và nghỉ Tết (29/12 đến 3/1). Bạn nên xem lịch thời gian biểu trên web quận hoặc thông báo tại cơ sở để biết chính xác ngày giờ bể bơi mở, vì có thể thay đổi khi trường dùng hoặc có sự kiện khác.
Chi phí sử dụng: Theo đúng khung giá chung. Người lớn sử dụng bể bơi 2 giờ 600 yên (cư dân quận 400 yên), buổi tự do tại nhà thi đấu khoảng 350 yên/người lớn (cư dân 200 yên). Trẻ em tầm một nửa giá đó (bể bơi 300 yên, cư dân 200 yên). Cư dân quận từ 60 tuổi trở lên, người khuyết tật được miễn phí.
Cách sử dụng: Bạn vào lối chính tầng 1, đến quầy lễ tân mua vé tương ứng (bơi hoặc nhà thi đấu) rồi di chuyển đến khu vực đó. Khi đi bơi, thay đồ tại phòng thay đồ và đeo mũ bơi trước khi xuống nước. Hãy tắm tráng trước khi bơi. Thông thường, bể bơi ở đây cũng áp dụng kiểu mỗi giờ bơi 50 phút, nghỉ 10 phút để đảm bảo an toàn – cứ đến khoảng phút 50 mỗi giờ, sẽ có thông báo yêu cầu mọi người lên bờ nghỉ 10 phút. Bạn chú ý tuân thủ nhé. Khi vào nhà thi đấu, nhớ thay sang giày thể thao sạch dành riêng đi trong nhà. Cơ sở không cho mượn trang bị thể thao nên nếu cần vợt, bóng thì bạn tự mang theo. Ở đây có tủ khóa sử dụng bằng xu – thường cần xu 100 yên (được trả lại sau khi lấy đồ) – nên hãy mang chút tiền xu dự phòng. Trong tòa nhà cấm hút thuốc, và chỉ được ăn uống ở khu vực nghỉ ngơi quy định, không ăn uống trong khu vực bể bơi hay sàn thi đấu. Vì cơ sở này cũng là môi trường học đường, chúng ta hãy cùng giữ gìn vệ sinh và an toàn chung (ví dụ: không mang đồ thủy tinh vào, dọn rác của mình, v.v.).
Đặt chỗ: Sử dụng cá nhân thì không cần đặt trước, ai đến trước được vào trước. Nếu một hoạt động nào đó đông người (ví dụ buổi chơi bóng bàn tự do) có thể bạn sẽ phải chờ lượt – khi đó hãy theo hướng dẫn của nhân viên. Nếu bạn muốn đặt riêng nhà thi đấu cho nhóm, phải đăng ký và đặt qua hệ thống giống các nơi khác (có ưu tiên cư dân). Tuy nhiên, đối với đa số người nước ngoài chỉ có nhu cầu bơi hoặc tập casual, bạn cứ đến trong giờ mở cửa công cộng là được, không cần thủ tục phức tạp.
Điểm thuận lợi cho người nước ngoài: Gần Akihabara nên khá dễ tìm cho người nước ngoài. Nhiều biển hướng dẫn tại đây có kèm hình ảnh minh họa, nên dù bạn không giỏi tiếng Nhật vẫn hiểu được các quy định. Khách sử dụng chủ yếu là người dân địa phương – nhiều gia đình, người cao tuổi – nên không khí rất thoải mái, không xô bồ. Người nước ngoài sử dụng các dịch vụ này hoàn toàn bình đẳng như người Nhật, không cần giấy tờ gì thêm. Bạn chỉ cần làm theo những gì mọi người xung quanh làm (ví dụ đổi giày, lau máy tập sau khi sử dụng, xếp lại bàn ghế nếu có di chuyển) là sẽ ổn. Nếu có gì chưa rõ, bạn có thể thử hỏi nhân viên hoặc người bên cạnh – có thể họ không thạo tiếng Anh nhưng thường vẫn cố gắng giúp bạn bằng cử chỉ hoặc vài từ đơn giản.
Trang web chính thức: https://www.city.chiyoda.lg.jp/shisetsu/bunka/parkside.html
5. Iki-iki Plaza Ichibancho (いきいきプラザ一番町)
Iki-iki Plaza Ichibancho là một cơ sở công cộng độc đáo nằm tại Ichibancho, một khu dân cư cao cấp và yên tĩnh của quận Chiyoda. Đây chủ yếu là một trung tâm phúc lợi dành cho người cao tuổi và sinh hoạt cộng đồng, nhưng điểm nổi bật là ở tầng 8 của tòa nhà có một bể bơi nước nóng trong nhà mở cho mọi đối tượng sử dụng. Vị trí nằm gần khu vực phía tây Hoàng cung: từ ga Hanzomon hoặc ga Kojimachi (Tokyo Metro) đi bộ khoảng 5 phút, từ ga Ichigaya (JR và metro) đi bộ khoảng 13 phút sẽ đến nơi. Nếu bạn muốn tìm một chỗ bơi và thư giãn trong môi trường yên bình, đây là lựa chọn lý tưởng.
Cơ sở vật chất và môn thể thao: Cơ sở chính là bể bơi nước nóng trong nhà, kích thước nhỏ hơn chuẩn một chút: dài 18m, rộng 7m, gồm 4 làn bơi, độ sâu từ 0.85m đến 1.0m. Bể này phù hợp cho bơi thư giãn, đi bộ dưới nước hoặc tập phục hồi chức năng, chứ không phải để luyện tập thi đấu cường độ cao. Kế bên bể bơi có một bồn sục jacuzzi mà nhiều khách lớn tuổi ưa thích ngâm mình thư giãn. Khu bể bơi có trang bị thang nâng cho xe lăn và phòng thay đồ dành cho người khuyết tật, thể hiện sự chú trọng tới đối tượng cao tuổi và người cần phục hồi chức năng. Ngoài ra, còn có một góc sức khỏe với cân đo mỡ, máy đo huyết áp… để mọi người có thể tự theo dõi sức khỏe miễn phí.
Giờ mở cửa và ngày nghỉ: Bể bơi thường mở từ 10:00 sáng đến 20:00 tối hàng ngày, và được chia thành các ca cố định. Hiện tại áp dụng chế độ ca 2 giờ với mỗi ca tách riêng. Cụ thể có các ca ①10:00–12:00, ②12:00–14:00, ③14:00–16:00, ④16:00–18:00, ⑤18:00–20:00 (5 ca mỗi ngày). Sau mỗi ca, toàn bộ người dùng phải rời bể để nhân viên chuẩn bị cho ca tiếp theo. Lưu ý không thể đặt trước các ca này, mà ai đến trước được vào trước. Tại quầy lễ tân tầng 8, nhân viên bắt đầu phát vé thứ tự (hoặc bán vé) từ khoảng 15 phút trước khi bắt đầu mỗi ca. Ví dụ, nếu muốn bơi ca 10 giờ sáng, bạn nên có mặt tầm 9:45 để lấy vé. Sức chứa mỗi ca khoảng 40 người; nếu đông đủ người trước khi ca bắt đầu, bạn sẽ phải chờ ca sau. Bể bơi nghỉ định kỳ vào Chủ Nhật cuối cùng hàng tháng, và nghỉ Tết (31/12 ~ 3/1). (Chú ý: vào mùa hè cao điểm, đôi khi cơ sở có thể thay đổi quy định hoặc tăng số ca để tránh quá tải, bạn nên xem thông báo chính thức trong những dịp đó).
Chi phí sử dụng: Phí tính theo mỗi ca 2 tiếng: người lớn 600 yên (cư dân quận 400 yên), trẻ em 300 yên (cư dân 200 yên). Cư dân quận Chiyoda 60 tuổi trở lên, người khuyết tật, trẻ mầm non 4~6 tuổi được miễn phí (trẻ dưới 4 tuổi vì lý do an toàn không được vào). Bạn thanh toán bằng tiền mặt tại máy bán vé hoặc quầy lễ tân ngay khi vào (không có vé tháng hay hội viên gì, mua theo lượt).
Cách sử dụng: Vì không cho phép đặt trước, bạn phải đến trực tiếp và xếp hàng cho ca muốn bơi. Đi thang máy lên tầng 8, tới quầy bể bơi; khoảng 15 phút trước giờ bơi, nhân viên sẽ bắt đầu phát số thứ tự (hoặc bán vé) từ khoảng 15 phút trước khi bắt đầu mỗi ca. Bạn nhận vé, trả phí rồi vào trong phòng thay đồ để thay đồ bơi. Tủ khóa ở đây miễn phí (nhận chìa khóa tại quầy hoặc một số tủ có thể cần bỏ xu 100 yên rồi lấy lại sau). Tắm tráng trước khi xuống bơi. Như thông thường, bạn phải đội mũ bơi khi xuống hồ. Thời lượng bơi thực tế mỗi ca khoảng 1 tiếng 50 phút, sau đó 10 phút cuối mọi người phải lên bờ nghỉ và rời hồ để chuẩn bị ca kế tiếp. Khi có thông báo hoặc còi hiệu lệnh nghỉ, hãy tuân theo và lên bờ ngay. Đây là quy định bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn và sức khỏe cho người bơi. Ngoài ra, ở đây không cho phép các hoạt động dạy bơi cá nhân hay huấn luyện tính phí trong bể (nhằm tránh làm phiền người khác và thương mại trong cơ sở công). Không khí tại bể bơi nhìn chung yên ả, khách bơi ít nên bạn có thể thong thả bơi hoặc đi bộ dưới nước tùy thích.
Đặt chỗ: Như đã nêu, không có hình thức đặt chỗ trước – ai đến trước được phục vụ trước theo từng ca. Nếu bạn dự định đi vào khung giờ cao điểm (ví dụ chiều tối sau giờ làm, hoặc cuối tuần sáng), hãy cố gắng đến sớm để lấy vé ca mong muốn. Trang web chính thức có cung cấp lịch bể bơi theo tháng (có cả phiên bản tiếng Anh) so bạn có thể kiểm tra trước xem ngày dự định đi có mở cửa hay có gì đặc biệt không.
Điểm thuận lợi cho người nước ngoài: Cơ sở này thiên về phục vụ sức khỏe nên không quá đông đúc và nhịp độ khá chậm rãi. Người nước ngoài sống trong khu vực có thể sử dụng giống hệt người Nhật, không cần bất kỳ thủ tục đặc biệt nào. Nhân viên chủ yếu nói tiếng Nhật, nhưng có bảng hướng dẫn quy tắc bằng tiếng Anh cơ bản. Trên trang web còn có lịch bể bơi tiếng Anh nữa. Nếu bạn thích một môi trường tập luyện nhẹ nhàng, không ồn ào và không ngại việc phải chờ đến lượt, bạn sẽ thấy rất thoải mái khi đến đây. Đặc biệt, bể bơi này rất phù hợp nếu bạn muốn kết hợp vận động với thư giãn, hoặc nếu bạn là người thích giao lưu với các bác cao tuổi địa phương một cách lịch sự. Tất cả mọi người đều được chào đón nếu tuân thủ tốt nội quy.
Trang web chính thức: https://www.ichibancho-camellia-kai.com/ (Xem mục “温水プール” để biết thông tin chi tiết về bể bơi)
Quy tắc ứng xử và lưu ý khi sử dụng cơ sở thể thao công cộng
Cuối cùng, chúng tôi xin liệt kê một số quy tắc chung và điểm cần lưu ý để bạn – và mọi người xung quanh – có trải nghiệm tốt khi sử dụng các cơ sở thể thao công cộng ở quận Chiyoda (cũng như ở Nhật Bản nói chung):
- Chuẩn bị giày trong nhà và mũ bơi: Ở tất cả phòng tập và nhà thi đấu trong nhà, bạn phải thay giày chuyên dùng trong nhà (giày sạch chỉ đi trong phòng tập) – không được mang giày đã đi ngoài đường vào sân. Do đó, hãy mang theo một đôi giày thể thao sạch để thay khi đến nơi (tại lối vào hoặc phòng thay đồ thường có khu vực cởi giày). Tương tự, khi sử dụng bể bơi bạn bắt buộc phải đội mũ bơi để tránh tóc rơi làm bẩn nước. Đây là những vật dụng cơ bản cần nhớ mang theo.
- Tự chuẩn bị dụng cụ tập luyện: Hầu hết các cơ sở không cho mượn dụng cụ thể thao như bóng, vợt, kính bơi. Vì vậy nếu bạn dự định chơi bóng rổ, cầu lông, bóng bàn, v.v., hãy mang theo bóng, vợt và các dụng cụ cần thiết. (Một số nơi có đặt sẵn bóng hay vợt cho mượn, nhưng không nên phụ thuộc vào đó.) Nếu bạn quên mang, cũng đừng ngại – đôi khi người Nhật thân thiện bên cạnh có thể cho bạn mượn tạm – nhưng tốt nhất vẫn nên tự chuẩn bị để chủ động.
- Phòng thay đồ và tủ khóa: Mỗi cơ sở đều có phòng thay đồ kèm tủ khóa miễn phí hoặc tủ khóa dùng xu. Hãy gửi đồ cẩn thận, tự quản lý tư trang cá nhân (nếu có tủ gửi đồ quý giá nhỏ thì bạn nên sử dụng). Với tủ dùng xu, bạn cần đồng 100 yên (thường được hoàn lại khi bạn lấy đồ) hoặc đôi khi đồng 10 yên, nên chuẩn bị ít tiền lẻ. Nhà tắm và vòi sen cũng có sẵn – hãy sử dụng nhanh gọn và lịch sự để nhường người khác. Giữ vệ sinh chung trong phòng thay đồ: không vứt rác lung tung, không làm đổ nước xà phòng khắp nơi, v.v.
- Những điều cấm kỵ: Trong các cơ sở này, cấm hút thuốc hoàn toàn. Ăn uống cũng chỉ được phép ở khu vực nghỉ ngơi quy định – không ăn uống trong phòng tập, trên sàn thể dục hay cạnh bể bơi. Bạn cũng không nên sử dụng cơ sở khi đang say rượu hoặc mang đồ uống có cồn vào (nếu nhân viên phát hiện bạn có thể bị từ chối phục vụ). Hãy tuân thủ mọi quy định an toàn (ví dụ: không chạy nhảy đùa giỡn tại khu vực hồ bơi, không tự ý sử dụng thiết bị khi chưa được phép, v.v.) để tránh tai nạn.
- Chụp ảnh/quay phim: Để bảo vệ sự riêng tư của người khác, bạn không được tự ý chụp ảnh hay quay phim bên trong các cơ sở này nếu chưa được phép. Điều này đặc biệt nghiêm ngặt tại khu bể bơi, phòng tắm, phòng thay đồ – việc sử dụng máy ảnh hay điện thoại để chụp hình ở đó là không phù hợp. Ngay cả tại nhà thi đấu, nếu bạn muốn chụp hình bạn bè đi cùng, hãy chú ý không làm phiền hoặc vô tình ghi hình người không liên quan.
- Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên: Nhân viên người Nhật tại các cơ sở công cộng thường rất chú ý đến an toàn và trật tự, nên có thể họ sẽ nhắc nhở bạn về một số quy tắc mà bạn chưa quen, ví dụ: phải lắp khóa chặn tạ khi tập cử tạ, phải đặt lại ghim máy tập về vị trí nặng nhẹ ban đầu sau mỗi lần dùng, mỗi người chỉ nên dùng máy chạy bộ tối đa 30 phút khi đông khách, hay nhắc tất cả lên bờ khi đến giờ nghỉ bể bơi,… Đây không phải soi mói mà vì lợi ích chung. Nếu nhân viên hoặc huấn luyện viên hướng dẫn điều gì, bạn hãy vui vẻ làm theo. Họ có thể hơi tỉ mỉ hơn so với một số nơi bạn quen, nhưng chính nhờ vậy mà mọi thứ luôn an toàn và mọi người đều thấy thoải mái. Hãy kiên nhẫn và tôn trọng các yêu cầu của họ.
- Một số lưu ý văn hóa khác: Các cơ sở này là không gian sinh hoạt chung của cộng đồng, nên đôi khi bạn sẽ tập luyện bên cạnh một em nhỏ học tiểu học, hay cùng bơi với một cụ già 70 tuổi. Điều này rất bình thường ở Nhật. Hãy luôn giữ tinh thần nhường nhịn và lịch sự: nếu thấy người khác chờ đến lượt dùng máy, bạn nên chủ động san sẻ thời gian; khi tập xong hãy lau mồ hôi trên thiết bị (hãy mang khăn tập theo người) và cất dụng cụ về chỗ cũ; nói chuyện vừa phải, không làm ồn ào gây ảnh hưởng người xung quanh. Nếu bạn có hình xăm (tattoo) lớn, ở các bể bơi và phòng tập công cộng Nhật tuy không cấm triệt để như suối nước nóng nhưng vẫn có thể khiến một số người e ngại. Tốt nhất, nếu hình xăm dễ thấy, bạn nên dùng áo bơi tay dài hoặc băng che lại để không ai chú ý – như thế sẽ tránh được mọi ánh nhìn không thoải mái.
Trên đây, chúng tôi đã giới thiệu 5 cơ sở thể thao công cộng ở quận Chiyoda thân thiện với người nước ngoài cùng các lưu ý khi sử dụng. Hy vọng bạn có thể tận dụng những địa điểm này để rèn luyện sức khỏe, thư giãn sau giờ làm, và thêm gắn kết với cuộc sống địa phương tại Nhật Bản. Các cơ sở này đều sạch sẽ, an toàn và vô cùng phải chăng, mở rộng cửa chào đón tất cả mọi người. Hãy chuẩn bị trang phục thể thao hoặc đồ bơi, đến trải nghiệm thử – biết đâu bạn sẽ tìm được niềm vui mới trong thời gian ở Tokyo. Chúc bạn có một cuộc sống năng động và thú vị hơn tại Nhật Bản!